این افراد و پروژه‌ها کانون توجه ERC-8004 هستند

بنیاد اتریوم اعلام کرده است که استاندارد ERC-8004 در آستانه راه‌اندازی روی شبکه اصلی است و به حوزه داغ «ایجنت‌های هوش مصنوعی» (AI Agent) شتاب بیشتری می‌بخشد.

می‌گویند یک پروتکل جدید، فرصت‌های جدیدی به همراه می‌آورد، اما این استاندارد تازه واقعاً چه معنایی دارد؟ آیا این صرفاً یک تکرار فنی است یا یک حرکت استراتژیک کلیدی برای اتریوم در عصر هوش مصنوعی؟

در حالی که سرمایه‌گذاران خرد همچنان به دنبال میم‌کوین‌های صدبرابری بعدی هستند، غول‌های صنعت مانند کوین‌بیس، کلودفلر و سولانا بی‌سروصدا وارد میدان شده‌اند و در حال پی‌ریزی زیرساخت‌های اعتماد و مسیرهای پرداخت برای موج پیش‌روی هوش مصنوعی هستند.

این تحول چگونه رقم خواهد خورد؟ در سه میدان نبرد اصلی یعنی اتریوم، بیس (Base) و سولانا، کدام پروژه‌ها پیشتاز شده‌اند؟

چرا به ERC-8004 نیاز داریم؟

همه در انتظار سال ۲۰۲۶ به عنوان سال انفجار کاربردهای ایجنت‌های هوش مصنوعی و «وایب-کدینگ» (Vibe-coding) هستند؛ زمانی که ایجنت‌های هوش مصنوعی بیشتری که توسط شرکت‌ها و تیم‌های مختلف توسعه یافته‌اند، ظهور خواهند کرد.

تصور کنید در آینده، شما یک دستیار سفر مبتنی بر هوش مصنوعی دارید. وقتی از آن می‌خواهید در رزرو سفر به شما کمک کند، ممکن است نیاز داشته باشد با چندین ایجنت هوش مصنوعی خارجی تعامل کند: هوش مصنوعی رزرو هواپیمایی، هوش مصنوعی رزرو هتل، هوش مصنوعی کرایه خودرو محلی و حتی یک هوش مصنوعی راهنمای سفر برای برنامه‌ریزی مسیر شما.

حالا سوال اینجاست: دستیار سفر شما از کجا می‌داند کدام هوش مصنوعی هواپیمایی رسمی است و کلاهبرداری نیست؟ چگونه می‌توانید اعتماد کنید که آن هوش مصنوعی ناشناس کرایه خودرو در لحظه حساس شما را ناامید نکند؟

در دنیای انسان‌ها، ما برای حل مسائل مربوط به اعتماد و کلاهبرداری به مجوزهای کسب‌وکار، رتبه‌بندی اعتباری و تضمین‌های پلتفرم‌ها تکیه می‌کنیم. اما در دنیای دیجیتالی که از بی‌شمار ایجنت هوش مصنوعی ناشناس تشکیل شده، یک «شکاف اعتماد» قابل توجه بین ایجنت‌ها وجود دارد.

بدون یک استاندارد واحد، اقتصاد هوش مصنوعی یا به یک سیستم بسته تحت کنترل غول‌های فناوری مانند گوگل و اپل تبدیل می‌شود که در آن داده‌ها و اعتبار قابل تعامل نیستند، یا به بستری برای کلاهبرداری و خدمات بی‌کیفیت بدل خواهد شد.

ERC-8004: «کارت شناسایی» برای ایجنت‌ها

استاندارد ERC-8004 دقیقاً برای حل این مشکل طراحی شده است.

این استاندارد را می‌توان یک سیستم هویتیِ جهانی و شناخته‌شده در اتریوم دانست که برای ایجنت‌های هوش مصنوعی شخصی‌سازی شده است؛ چیزی شبیه به یک گذرنامه دیجیتال تغییرناپذیر که به هر ایجنت هوش مصنوعی یک هویت منحصربه‌فرد می‌دهد.

این «گذرنامه» می‌تواند به صورت پویا کل «رزومه» یک ایجنت را ثبت کند: به چند مشتری خدمت‌رسانی کرده، چه تعداد بازخورد مثبت دریافت کرده، آیا «گواهینامه‌های مهارتی» شخص ثالث را گذرانده است و غیره.

همه این موارد به صورت عمومی شفاف هستند، روی زنجیره ثبت می‌شوند و توسط هیچ‌کس (از جمله خود هوش مصنوعی) قابل حذف یا تغییر نیستند.

چرا این موضوع مهم است؟ زیرا یک سیستم اعتباری جهانی ایجاد می‌کند. ایجنت هوش مصنوعی که اعتبار خوبی در پلتفرم A کسب کرده، می‌تواند بدون نیاز به شروع از صفر، با «پرونده اعتباری» خود به‌طور یکپارچه به پلتفرم B متصل شود. اعتبار، مهم‌ترین دارایی و وثیقه برای یک ایجنت هوش مصنوعی در این دنیای دیجیتال است.

هسته ERC-8004: تثلیثِ ثبت هویت، ثبت اعتبار و ثبت تاییدیه

همان‌طور که ERC-20 توکن‌ها را استاندارد کرد و ERC-721 بازار NFT را پایه‌گذاری کرد، ERC-8004 نیز قصد دارد یک بنیاد اعتماد واحد برای اقتصادِ در حال ظهور ایجنت‌های هوش مصنوعی فراهم کند.

ایجنت‌های هوش مصنوعی در وب۲ نیز می‌توانند از این سیستم اعتباری برای تعاملات دنیای واقعی استفاده کنند. برای مثال، یک ایجنت هوش مصنوعی پیش‌بینی آب‌وهوا می‌تواند داده‌های هواشناسی خارج از زنجیره را از طریق یک اوراکل دریافت کرده و بر اساس دقت داده‌ها، اعتبار درون‌زنجیره‌ای کسب کند.

حالا بیایید یک سناریوی بومی کریپتو را در نظر بگیریم. فرض کنید یک پروژه میم‌کوین جدید می‌خواهد ایردراپ را دقیقاً به «استادان میم» واقعی و باتجربه اختصاص دهد، نه به بات‌ها یا شکارچیان ایردراپ. تیم پروژه چگونه می‌تواند فیلتر کند؟ ERC-8004 یک راهکار عالی ارائه می‌دهد.

تیم پروژه می‌تواند قانونی تعیین کند: فقط به دستیاران معاملاتی هوش مصنوعی ایردراپ داده شود که سابقه هویتی ERC-8004 آن‌ها نشان می‌دهد «در ۳ ماه گذشته در بیش از ۲۰ نوع میم‌کوین معامله کرده و بیش از ۵ برابر سود داشته‌اند.»

به این ترتیب، مهم نیست چند کیف پول جدید می‌سازید، تا زمانی که «پرونده اعتباری» دستیار معاملاتی هوش مصنوعی شما واجد شرایط نباشد، نمی‌توانید ایردراپ را دریافت کنید. این کار اساساً هزینه حملات سیبل (Sybil) را افزایش داده و تضمین می‌کند که توکن‌های پروژه به مشارکت‌کنندگان اصلی جامعه می‌رسد.

تاریخچه تکامل استانداردهای ERC؛ از ERC-20 تا ERC-8004، هر استاندارد سناریوهای کاربردی جدیدی را گشوده است

x402: پایانه فروش (POS) ایجنت‌ها

استاندارد ERC-8004 مشکل «تو کی هستی» و «آیا باید به تو اعتماد کنم» را بین ایجنت‌های هوش مصنوعی حل می‌کند، در حالی که پروتکل x402 مشکل «ایجنت‌ها چگونه با یکدیگر تراکنش انجام دهند» را برطرف می‌سازد.

این پروتکل مجموعه‌ای استاندارد از دستورالعمل‌های پرداخت وب۳ را ارائه می‌دهد که به ارائه‌دهنده خدمات هوش مصنوعی اجازه می‌دهد به محض دریافت درخواست، به‌طور خودکار یک «فاکتور» ارسال کند. ایجنت هوش مصنوعی درخواست‌کننده نیز می‌تواند این فاکتور را به‌طور خودکار درک کرده و پرداخت را تکمیل کند.

کل این فرآیند «پرداخت در هنگام تحویل» است و نیازی به دخالت انسان ندارد.

معماری کلی پروتکل x402 که نشان می‌دهد چگونه کلاینت، سرور و تسهیل‌گر برای تکمیل پرداخت همکاری می‌کنند

برای مثال، یک دستیار طراحی هوش مصنوعی نیاز دارد برای تکمیل یک تصویر پیچیده، یک مدل هوش مصنوعی ابری قدرتمندتر را فراخوانی کند. از طریق x402، دستیار طراحی می‌تواند به‌طور خودکار مبلغ ۰.۰۱ دلار هزینه محاسباتی را به مدل هوش مصنوعی ابری پرداخت کرده و پس از دریافت تصویر، تراکنش را در عرض چند ثانیه و به‌طور خودکار، بدون هیچ‌گونه تایید انسانی یا فرآیند پرداخت پیچیده، تکمیل کند.

به طور خلاصه، ERC-8004 کارت شناسایی و گزارش اعتباری هوش مصنوعی است، در حالی که x402 پایانه فروشی است که آن‌ها برای تراکنش استفاده می‌کنند.

ترکیب این دو، راه را برای همکاری ایمن و قابل اعتماد ایجنت‌های هوش مصنوعی و تبادل ارزش در سطح جهانی هموار می‌کند.

طلوع «اقتصاد ایجنت‌ها»

پذیرش سریع x402 و ERC-8004 در بازار، تنها نتیجه یک تکرار تکنولوژیک تصادفی نیست، بلکه یک استقرار استراتژیک است که توسط غول‌های صنعت به‌خوبی اندیشیده شده و نشان‌دهنده آغاز عصر جدیدی از ادغام عمیق پرداخت‌های وب۳ و برنامه‌های وب۲ است.

برنامه‌های وب۲ + پرداخت‌های وب۳

پروتکل ERC-8004 اتریوم اجماع اعتماد را فراهم می‌کند، در حالی که همکاری بین کوین‌بیس و کلودفلر مسیر پرداخت مشخصی را برای اقتصاد ایجنت‌ها تعیین می‌کند.

برای اتریوم، ERC-8004 کاربردهای بلاک‌چین را از دیفای (DeFi) به اقتصاد گسترده‌تر هوش مصنوعی گسترش می‌دهد و موارد استفاده جدیدی برای ETH ایجاد می‌کند، مانند وثیقه برای ایجنت‌های هوش مصنوعی، کارمزدهای پرداخت و غیره، که در نتیجه جایگاه آن را به عنوان یک «لایه تسویه حساب جهانی» تثبیت می‌کند.

به عنوان یکی از بزرگترین ارائه‌دهندگان CDN در جهان، شبکه کلودفلر میلیون‌ها وب‌سایت را پوشش می‌دهد. با ادغام x402 در خدمات خود، کوین‌بیس از طریق همکاری با کلودفلر نه تنها می‌تواند قابلیت‌های پرداخت مبتنی بر هوش مصنوعی را به مشتریان انبوه وب۲ ارائه دهد، بلکه جای پایی در زیرساخت اقتصاد هوش مصنوعی پیدا کرده و مرزهای کسب‌وکار خود را گسترش می‌دهد.

علاوه بر این، کوین‌بیس به عنوان یک درگاه قانونی تبدیل فیات به کریپتو و بالعکس عمل کرده و امکان تکمیل چرخه پرداخت را فراهم می‌کند.

معماری فنی ادغام وب۲ و وب۳ که همکاری بین کلودفلر، کوین‌بیس و اتریوم را نشان می‌دهد

ترکیب ERC-8004 و x402 اساساً چارچوبی برای اجرای اقتصاد ایجنت‌های هوش مصنوعی وب۲ بر روی زیرساخت وب۳ ایجاد می‌کند.

با تمرکز بر هوش مصنوعی، این استاندارد چرخه اقتصادی «برنامه وب۲ + تسویه حساب وب۳» را پل می‌زند و به کریپتو اجازه می‌دهد ارزش افزوده از کاربردهای دنیای واقعی هوش مصنوعی را جذب کند و از چرخه‌های سوداگرانه داخلی فراتر رود.

شرط‌بندی غول‌ها

غول‌های کریپتو اهمیت این حوزه را برای کل صنعت درک کرده‌اند و اتریوم، کوین‌بیس و سولانا همگی در حال حرکت در این مسیر هستند.

در سپتامبر ۲۰۲۵، بنیاد اتریوم به‌طور رسمی یک تیم اختصاصی dAI (هوش مصنوعی غیرمتمرکز) تشکیل داد و آن را به عنوان یک جهت‌گیری استراتژیک اصلی در کنار حریم خصوصی و مقیاس‌پذیری قرار داد.

ماموریت این تیم کاملاً شفاف است: تبدیل اتریوم به لایه تسویه حساب و هماهنگی ترجیحی برای هوش مصنوعی و اقتصاد ماشین. استاندارد ERC-8004 به عنوان سنگ بنای تحقق این چشم‌انداز بزرگ عمل می‌کند و اصلی‌ترین وظیفه توسعه پس از تشکیل تیم dAI است.

ساختار سازمانی جامع بنیاد اتریوم که در آن تیم dAI به عنوان یک جهت‌گیری استراتژیک اصلی در کنار تیم‌های حریم خصوصی و مقیاس‌پذیری قرار گرفته است

تیم dAI توسط توسعه‌دهنده اصلی اتریوم، داویده کراپیس (Davide Crapis)، با تیمی از اعضای اصلی و مشارکت‌کنندگان اکوسیستم هدایت می‌شود. این تیم شامل اعضای کلیدی مانند ویتو ریوابلا (Vitto Rivabella) از بنیاد اتریوم، و چهره‌های شاخصی نظیر مارکو دی روسی (Marco De Rossi) مدیر هوش مصنوعی متامسک، اریک رپل (Erik Reppel) مهندس ارشد سابق کوین‌بیس و خالق پروتکل x402، جردن الیس (Jordan Ellis) از گوگل و دیگرانی است که به عنوان اعضای اصلی توسعه ERC-8004 گرد هم آمده‌اند.

علاوه بر این، این تیم از مشاوران خارجی مانند جسی (@13yearoldvc) از Nascent و کوین (@kleffew94) از پلتفرم توسعه‌دهندگان کوین‌بیس که نویسنده مشترک وایت‌پیپر x402 هستند، بهره می‌برد که همگی به اکوسیستم قدرتمند dAI کمک می‌کنند.

کوین‌بیس نه تنها با کلودفلر برای تأسیس بنیاد x402 همکاری کرد، بلکه شبکه بیس (Base) نیز به میدان اصلی تراکنش‌های x402 تبدیل شده است.

سولانا پروتکل x402 را در هسته استراتژی هوش مصنوعی خود قرار داده است و تولی (Toly)، هم‌بنیان‌گذار آن، شخصاً نام دامنه x402.sol را ثبت کرده است. تا پایان سال ۲۰۲۵، سولانا میزبان یک هکاتون x402 بود که بیش از ۴۰۰ پروژه را جذب کرد و حساب رسمی توییتر آن به‌طور مکرر با پروژه‌های اکوسیستم تعامل دارد.

تا پایان ژانویه ۲۰۲۶، حجم پرداخت سالانه پروتکل x402 به ۶ میلیارد دلار رسیده و تعداد تراکنش‌ها در زنجیره بیس تنها در عرض چند ماه از ۲.۲۹ میلیون فراتر رفته است. یک سیستم اقتصادی جدید مبتنی بر هوش مصنوعی به سرعت در حال شکل‌گیری است.

چگونه اکوسیستم را دنبال کنیم؟

برای خوانندگانی که می‌خواهند از اکوسیستم 8004 و x402 مطلع بمانند، کانال‌ها و ابزارهای زیر ارزش ذخیره کردن دارند:

چهره‌های کلیدی و به‌روزرسانی‌های جامعه در X (توییتر)

این کانال اصلی برای دریافت جدیدترین و واقعی‌ترین اطلاعات است. توصیه می‌شود تیم dAI و مشارکت‌کنندگان کلیدی را دنبال کنید، زیرا آن‌ها اغلب درباره پروژه‌های جدید، دموها و به‌روزرسانی‌های ادغام مطلب می‌گذارند:

   • @DavideCrapis: مدیر تیم dAI، اغلب به‌روزرسانی‌های شبکه اصلی و معرفی اکوسیستم را به اشتراک می‌گذارد.

   • @marco_derossi: مدیر هوش مصنوعی متامسک، نویسنده اصلی ERC-8004.

   • @programmer: اریک رپل، خالق پروتکل x402.

   • @VittoStack: مهندس هوش مصنوعی بنیاد اتریوم، معروف به اشتراک‌گذاری نقشه‌ها و ابزارهای اکوسیستم.

   • @13yearoldvc: مشاور تیم dAI، به اشتراک‌گذاری بینش‌های منحصربه‌فرد درباره x402/8004.

   • @kleffew94: نویسنده مشترک وایت‌پیپر x402، توسعه‌دهنده کوین‌بیس.

   • @AIonBase_: به‌روزرسانی‌های پروژه هوش مصنوعی اکوسیستم بیس.

وب‌سایت رسمی و گیت‌هاب

   • وب‌سایت رسمی x402: https://www.x402.org/ (صفحه اکوسیستم تمام پروژه‌های ادغام‌شده رسمی را فهرست می‌کند)

   • 8004scan: https://www.8004scan.io/ (مشاهده ایجنت‌های هوش مصنوعی ثبت‌شده، NFTهای هویتی و سوابق اعتباری)

   • x402scan: https://www.x402scan.com/ (یک کاوشگر اکوسیستم x402 برای ردیابی تراکنش‌ها و پذیرش پروتکل x402)

برای علاقه‌مندان به فناوری و توسعه‌دهندگان، گیت‌هاب بهترین مکان برای غوطه‌ور شدن در جزئیات فنی و کشف پروژه‌های نمونه است:

   • پیاده‌سازی مرجع ERC-8004: https://github.com/ChaosChain/trustless-agents-erc-ri

   • ChaosChain Genesis Studio: https://github.com/ChaosChain/chaoschain-genesis-studio (اولین نمونه اولیه تجاری سرتاسری)

   • Awesome ERC-8004: https://github.com/sudeepb02/awesome-erc8004 (فهرستی از پروژه‌ها، SDKها و ابزارهای نگهداری‌شده توسط جامعه)

پروژه‌های قابل توجه

پروژه‌های اکوسیستم اتریوم

اتریوم به عنوان زادگاه استاندارد ERC-8004، تعداد زیادی از پروژه‌های زیرساختی را گرد هم آورده است. این پروژه‌ها عمدتاً نقش‌های بنیادی در اکوسیستم‌های x402 و ERC-8004 ایفا می‌کنند و تعاملات تیمی مکرری (مانند بحث‌های X Space و همکاری‌ها) دارند که سرمایه‌های هوشمند مانند Electric Capital و Mirana را جذب کرده است.

چشم‌انداز اکوسیستم هوش مصنوعی اتریوم، نمایش پروژه‌ها و مشارکت‌کنندگان کلیدی در اکوسیستم ERC-8004

۱. 8004scan

8004scan یک کاوشگر درون‌زنجیره‌ای ایجنت‌های هوش مصنوعی است که با پشتیبانی فنی AltLayer و مشارکت فعال داویده کراپیس، مدیر تیم dAI، و چندین عضو تیم، به عنوان یک «رابط باز و واحد برای بررسی داده‌های هویتی ایجنت‌ها» شناخته می‌شود.

در این وب‌سایت، می‌توانید اطلاعات بیش از ۴۵۰۰ ایجنت هوش مصنوعی ثبت‌شده از جمله شناسه‌ها، مالکان، امتیازات اعتباری و سوابق تاریخی آن‌ها را جستجو کنید که آن را به نقطه ورود مهمی برای درک اکوسیستم تبدیل می‌کند.

این پروژه در حال حاضر توکن بومی ندارد.

۲. ChaosChain Genesis Studio

ChaosChain Genesis Studio اولین نمونه اولیه تجاری سرتاسری برای اکوسیستم‌های ERC-8004 و x402 است که توسط توسعه‌دهنده @lordOfAFew ایجاد شده است.

این یک پروژه مستقل نیست، بلکه یک پیاده‌سازی مرجع متن‌باز است که به‌طور کامل نحوه ادغام سیستم هویتی ERC-8004 با قابلیت پرداخت USDC در x402 را نشان می‌دهد و الگویی را برای توسعه‌دهندگان فراهم می‌کند تا مستقیماً شروع به ساخت برنامه‌های تجاری کنند.

این پروژه یک ابزار متن‌باز است و توکن ندارد.

۳. Giza Protocol

Giza پروتکلی متمرکز بر فناوری zkML (یادگیری ماشین با دانش صفر) است که توسط بنیاد اتریوم تامین مالی شده و همکاری عمیقی با Starkware دارد.

ارزش اصلی آن در توانایی مدل‌های هوش مصنوعی برای اثبات صحت و قابلیت اطمینان نتایج خروجی خود بدون افشای جزئیات داده‌ها و مدل با استفاده از فناوری اثبات دانش صفر نهفته است.

در اکوسیستم ERC-8004، Giza می‌تواند تاییدیه «قابلیت تایید» برای اعتبار ایجنت هوش مصنوعی ارائه دهد. برای مثال، یک معامله‌گر هوش مصنوعی می‌تواند از Giza استفاده کند تا ثابت کند عملیاتش دقیقاً از استراتژی‌های از پیش تعیین‌شده پیروی می‌کند و در نتیجه امتیاز اعتباری بالاتری کسب کند.

این پروژه دارای کوین اختصاصی (GIZA) با ارزش بازار فعلی حدود ۹ میلیون دلار است که به اوج تاریخی حدود ۱۲۲ میلیون دلار رسیده است.

۴. Superfluid

Superfluid یک پروتکل «پرداخت جریانی» است که از سال ۲۰۲۰ فعال بوده و اخیراً به دلیل همسویی با سناریوهای پرداخت با فرکانس بالا و ارزش کم ایجنت‌های هوش مصنوعی، دوباره مورد توجه قرار گرفته است. این پروژه به عنوان یک پروژه برنده در هکاتون x402 بنیاد اتریوم شناخته شده است.

این پروتکل اجازه می‌دهد وجوه مانند داده‌ها در پرداخت‌های مداوم بر اساس ثانیه، دقیقه یا ساعت جریان یابند که امکان «پرداخت به ازای استفاده» واقعی را فراهم کرده و کارایی سرمایه را به میزان قابل توجهی بهبود می‌بخشد.

این پروژه دارای کوین اختصاصی (SUPER) با ارزش بازار فعلی حدود ۲.۲ میلیون دلار است.

۵. EigenLayer

EigenLayer یک پروتکل باز-استیکینگ (Re-staking) است که به کاربران اجازه می‌دهد ETH یا سایر دارایی‌های LST که قبلاً استیک شده‌اند را دوباره استیک کنند تا خدمات امنیتی برای سایر پروتکل‌های نیازمند فراهم کنند.

در اکوسیستم ایجنت‌های هوش مصنوعی، EigenLayer می‌تواند به عنوان یک لایه اعتماد غیرمتمرکز عمل کرده و امنیت اقتصادی برای فرآیندهای محاسباتی و اعتبارسنجی مدل‌های هوش مصنوعی فراهم کند. یک ایجنت هوش مصنوعی که توسط EigenLayer تایید شده باشد، ممکن است از نظر هویت ERC-8004 ارزش بالاتری داشته باشد.

این پروژه دارای توکن اختصاصی (EIGEN) است.

پروژه‌های اکوسیستم بیس (Base)

بیس، به عنوان لایه ۲ کوین‌بیس، میدان اصلی پروتکل x402 است. طبق داده‌های AI on Base، تعداد تراکنش‌های x402 در زنجیره بیس از سولانا پیشی گرفته و ۶۰ درصد از سهم بازار را به خود اختصاص داده است.

پروژه‌های مرتبط با ERC-8004 در بیس

۱. Virtuals Protocol

پروتکل Virtuals یک لانچ‌پد ایجنت هوش مصنوعی ساخته است که به ایجنت‌های مختلف هوش مصنوعی اجازه می‌دهد یکدیگر را کشف کنند، همکاری کنند و با هم تسویه حساب کنند.

این تیم به‌طور علنی اعلام کرده که در حال همکاری نزدیک با بنیاد اتریوم برای ترویج مشترک اتریوم به عنوان مرکز تسویه حساب برای ایجنت‌های هوش مصنوعی است. طبق داده‌های AI on Base، این اکوسیستم ۴.۶۷ میلیارد دلار تولید ناخالص داخلی (GDP) و ۱.۳۳ میلیون دلار درآمد ایجاد کرده است.

این پروژه دارای توکن اختصاصی (VIRTUAL) است.

۲. CLAWD

CLAWD یک آزمایش ایجنت هوش مصنوعی پدیده در زنجیره بیس است که توسط آستین گریفیت (Austin Griffith)، توسعه‌دهنده بنیاد اتریوم، آغاز شده است.

هسته آن یک بات در توییتر (clawd.atg.eth) است که می‌تواند احساسات توییت‌های حاوی کلمات کلیدی خاص را رصد کرده و بر اساس مثبت یا منفی بودن احساسات، بازخرید و سوزاندن توکن‌های درون‌زنجیره‌ای را تحریک کند.

این «توکنومیک مبتنی بر احساسات» بسیار نوآورانه است. اگرچه توکن $CLAWD به‌طور ارگانیک توسط جامعه ایجاد شد، اما این آزمایش چندین بار توسط داویده کراپیس، مدیر تیم dAI، حساب رسمی بیس و جسی پولاک (Jesse Pollak) مورد تعامل قرار گرفت و خود آستین گریفیت نیز ارتباط نزدیکی با گروه dAI دارد.

توکن $CLAWD در زنجیره بیس صادر شده و با حجم معاملات قابل توجه، علاقه گسترده جامعه را برانگیخته است. ارزش بازار فعلی حدود ۲۳ میلیون دلار است که به اوج ۳۴ میلیون دلار رسیده است.

به دنبال موفقیت CLAWD، «لژیون CLAWD» شاهد ظهور دومین ایجنت هوش مصنوعی به نام EMBER بود که توسط توسعه‌دهنده @bsmokes ایجاد شد.

EMBER حساب گیت‌هاب اختصاصی خود را دارد و می‌تواند با CLAWD در پلتفرم X و روی زنجیره تعامل داشته باشد که امکان همکاری بین ایجنت‌های هوش مصنوعی را نشان می‌دهد و ارزش بازار فعلی آن حدود ۲.۵ میلیون دلار است.

۳. BlockRun.AI

BlockRun.AI پلتفرمی است که خدمات API مدل‌های بزرگ را برای ایجنت‌های هوش مصنوعی ارائه می‌دهد، چندین بار توسط AI on Base بازنشر شده و از ابزار x402-mcp که توسط جسی پولاک، مدیر بیس، ترویج شده، پشتیبانی می‌کند. از طریق پروتکل x402، این پلتفرم یک رابط واحد برای ایجنت‌های هوش مصنوعی فراهم می‌کند و به آن‌ها اجازه می‌دهد در صورت نیاز، فوراً خدمات مدل‌های بزرگ اصلی مانند ChatGPT، Anthropic، گوگل و غیره را فراخوانی کنند و به عنوان زیرساختی ضروری برای دسترسی ایجنت‌های هوش مصنوعی به هوش عمل می‌کند.

این پروژه هنوز توکنی صادر نکرده است.

پروژه‌های اکوسیستم سولانا

هکاتون x402 سولانا در نوامبر ۲۰۲۵ بیش از ۴۰۰ پروژه ارسالی را جذب کرد و جوایزی بیش از ۱۳۰,۰۰۰ دلار با تمرکز بر نوآوری‌های سخت‌افزاری و پرداخت‌های بلادرنگ اهدا کرد. در اینجا برخی از محبوب‌ترین پروژه‌ها آمده است:

چشم‌انداز زیرساخت هوش مصنوعی سولانا، نمایش جایگاه سولانا در نوآوری سخت‌افزاری و پرداخت‌های بلادرنگ

۱. Daydreams Agents

Daydreams Agents یک چارچوب توسعه متمرکز بر تجاری‌سازی ایجنت‌های هوش مصنوعی است که از پشتیبانی بنیاد سولانا برخوردار است.

راه‌اندازی SDK تجارت Lucid Agents توسط این تیم به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد تا به سرعت ایجنت‌های هوش مصنوعی بسازند که بتوانند در عرض ۶۰ ثانیه به‌طور مستقل خدمات بفروشند و کارمزد دریافت کنند.

این ایجنت‌ها به‌طور بومی از پروتکل پرداخت x402 و استاندارد هویتی ERC-8004 پشتیبانی می‌کنند که امکان تراکنش‌های خودکار و همکاری بین ایجنت‌ها را فراهم می‌کند.

پروژه Daydreams در زنجیره‌های سولانا، بیس و استارک‌نت مستقر شده و یک زنجیره ابزار کامل «ساخت-استقرار-کسب درآمد» را در اختیار توسعه‌دهندگان قرار می‌دهد.

این پروژه دارای توکن بومی (DREAMS) با ارزش بازار فعلی حدود ۱۲ میلیون دلار است.

۲. PayAI Network

به عنوان یکی از ارائه‌دهندگان خدمات ممتاز x402، شبکه PayAI چندین تاییدیه از مقامات سولانا دریافت کرده است.

این شبکه به عنوان یک تسهیل‌گر x402 عمل کرده و نقش واسطه‌ای حیاتی در پروتکل x402 ایفا می‌کند. به‌طور خاص، هنگامی که یک ایجنت هوش مصنوعی نیاز به پرداخت به ایجنت هوش مصنوعی دیگری دارد، تسهیل‌گر مسئول تایید مشروعیت درخواست پرداخت و سپس اجرای انتقال وجوه واقعی و تسویه حساب روی زنجیره به نمایندگی از برنامه است.

به این ترتیب، توسعه‌دهندگان ایجنت هوش مصنوعی مجبور نیستند مستقیماً با تعاملات پیچیده بلاک‌چین سر و کار داشته باشند، بلکه می‌توانند پرداخت‌ها را از طریق API PayAI تکمیل کنند که مانع ورود را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد.

PayAI همچنین به‌طور فعال در حال پیشبرد ادغام عمیق بین x402 و ERC-8004 است و پیشنهاد می‌کند که پس از تکمیل هر پرداخت x402، ارزیابی خریدار و فروشنده به‌طور خودکار در سیستم اعتباری ERC-8004 ثبت شود تا چرخه «پرداخت، انباشت اعتبار است» تکمیل گردد.

این پروژه دارای توکن بومی (PAYAI) با ارزش بازار فعلی حدود ۷.۴ میلیون دلار است.

۳. Intelligence Cubed (i³)

i³ قهرمان بخش اصلی هکاتون x402 سولانا است.

این پروژه مفهوم IMO (عرضه اولیه مدل) را معرفی می‌کند که به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد مدل‌های هوش مصنوعی را توکنیزه کرده و مالکیت آن‌ها را بفروشند، در حالی که سرمایه‌گذاران می‌توانند بر اساس فرکانس فراخوانی مدل، سود دریافت کنند که مسیر جدیدی برای تجاری‌سازی مدل‌های هوش مصنوعی فراهم می‌کند. تمام پرداخت‌ها از طریق x402 انجام می‌شود.

این پروژه هنوز کوین خود را راه‌اندازی نکرده است.

نتیجه‌گیری

ظهور x402 و ERC-8004 تنها یک ارتقای فنی نیست، بلکه یک تغییر پارادایم در مورد «چه کسی می‌تواند هزینه هوش مصنوعی را بپردازد» است. با ورود غول‌هایی مانند کوین‌بیس، کلودفلر، بنیاد اتریوم و سولانا به این عرصه، یک سیستم اقتصادی جدید مبتنی بر ایجنت‌های هوش مصنوعی به سرعت در حال شکل‌گیری است.

از منظر توزیع پروژه، اکوسیستم اتریوم بر زیرساخت و لایه‌های اعتماد تمرکز دارد، اکوسیستم بیس یک اکوسیستم لایه کاربردی با محوریت Virtuals Protocol تشکیل می‌دهد و اکوسیستم سولانا بر نوآوری سخت‌افزاری و پرداخت‌های بلادرنگ تاکید دارد. برای سرمایه‌گذاران، تمرکز بر پروژه‌هایی که تاییدیه‌های رسمی دریافت کرده‌اند، خود را در هکاتون‌ها ثابت کرده‌اند و از حمایت واقعی جامعه برخوردارند، بدون شک بهترین راه برای سوار شدن بر این موج هوش مصنوعی + کریپتو است.