معضل رشد Base: همه چیز درست انجام شده بود، اما کاربران هنوز آن را ترک می‌کنند

نویسنده اصلی: کارشناسی ارشد تِیاسوینی

ترجمه اصلی: هلی کوپتر، اخبار فورسایت

چند روز پیش، در مورد مفهومی در فلسفه ژاپنی خواندم: باشو. ترجمه تقریبی آن «مکان» است، اما فیلسوف نیشیدا کیتارو آن را با معنایی که بسیار فراتر از یک موقعیت جغرافیایی است، عجین کرده است؛ این کلمه شبیه یک موقعیت است: میدانی که در آن همه چیز می‌تواند خودش شود. به عبارت دیگر، افراد به طور اتفاقی در مکانی ظاهر نمی‌شوند، بلکه توسط مکانی که در آن هستند شکل می‌گیرند. امروز، من از این نظریه برای تفسیر باز استفاده خواهم کرد.

ماه گذشته، تعداد آدرس‌های فعال آن به پایین‌ترین حد خود در ۱۸ ماه گذشته رسید. با تأمل در این پدیده، متوجه شدم که پایگاه فقط یک مکان ساخته است اما هرگز شرایطی را برای رشد و شکل‌گیری چیزها ایجاد نکرده است.

وقتی کوین‌بیس در سال ۲۰۲۳، پلتفرم بیس (Base) را راه‌اندازی کرد، جامعه‌ی بومی ارزهای دیجیتال به ندرت نوعی اعتماد ایجاد کرد. همه معتقد بودند که بالاخره می‌تواند قدیمی‌ترین مشکل اتریوم را حل کند: زیرساخت‌ها همه جا هستند اما هیچ کاربر واقعی وجود ندارد. و با توجه به اینکه کوین‌بیس ۱۰۰ میلیون کاربر و قابلیت‌های توزیع بی‌نظیری داشت، این یک مزیت منحصر به فرد بود. به محض باز شدن در، کاربران از قبل بیرون منتظر بودند.

برای مدتی، این اعتماد به نفس به نظر درست می‌آمد. نرخ رشد پایگاه از تمام لایه‌های ۲ قبلی پیشی گرفت. تا اکتبر ۲۰۲۵، ارزش کل قفل‌شده (TVL) آن به ۵.۶ میلیارد دلار رسید و درآمد کارمزد آن در کل فضای L2 بی‌نظیر بود. بنابراین، در سپتامبر ۲۰۲۵، بیس صدور توکن‌ها را تأیید کرد و ظاهراً نوید یک آزمایش ناگزیر موفق را داد. بله، یک مکان داشت به یک باشو تبدیل می‌شد.

سپس، کاربران سایت را ترک کردند.

نگاه کردن به داده‌ها شهودی‌تر است: آدرس‌های فعال پایگاه به سطح ژوئیه ۲۰۲۴ بازگشتند. انتظار صدور توکن کاملاً نیازهای جمعیت ایردراپ را برآورده می‌کرد: آخرین پاداش را جمع‌آوری کنید و سپس بروید.

شرط‌بندی بیس روی اقتصاد خالقان در سال ۲۰۲۵ نیز موفقیت‌آمیز نبود. هسته اصلی آن پروتکل زورا است که به طور پیش‌فرض محتوا را توکنیزه می‌کند. تا پایان سال، Base از طریق Zora، 6.52 میلیون توکن تولیدکننده و محتوا صادر کرده بود که از این تعداد، تنها 17800 توکن در طول سال به طور مداوم فعال باقی ماندند که 0.3٪ را تشکیل می‌دهد. ۹۹.۷ درصد باقی‌مانده مورد توجه قرار نگرفتند.

آدرس‌های فعال روزانه‌ی Base در ژوئن ۲۰۲۵ به ۱.۷۲ میلیون رسید. تا مارس ۲۰۲۶، تنها ۴۵۸۰۰۰ نفر باقی ماندند که نشان‌دهنده‌ی کاهش ۷۳ درصدی نسبت به اوج [تاریخ] است. پس از آنکه آرمسترانگ در سپتامبر ۲۰۲۵ اعلام کرد که بیس در حال بررسی صدور توکن است، آدرس‌های فعال تنها در شش ماه ۵۴ درصد کاهش یافت که نشان می‌دهد وجوه سفته‌بازانه به طور کامل خارج شده‌اند.

ری اولدنبرگ، جامعه‌شناس، زمانی مطالعه‌ای انجام داد مبنی بر اینکه چه چیزی باعث می‌شود افراد بدون توجه به جبران خسارت، بارها و بارها به مکانی بازگردند. او آن را مکان سوم نامید، مانند بارها، آرایشگاه‌ها و میادین شهر. آنها فضاهای تولیدی کارآمدی نیستند، اما دلیلی برای بازگشت سرمایه، فارغ از انگیزه‌ها، فراهم می‌کنند. نکته اصلی این است که میل به بازگشت را نمی‌توان به صورت مصنوعی ایجاد کرد؛ این میل تنها می‌تواند به طور طبیعی و از طریق امکاناتی که یک مکان در درازمدت ارائه می‌دهد، رشد کند. هدف از طراحی مکان‌ها در صنعت ارزهای دیجیتال، استخراج کاربران است، با این حال آنها تعجب می‌کنند که چرا هیچ‌کس نمی‌ماند.

اینجا مکانی بدون باشو است: مردم از آنجا عبور می‌کنند، آنچه را که نیاز دارند برمی‌دارند و سپس می‌روند، زیرا رفتن هیچ هزینه‌ای ندارد. اینجا هیچ هویتی شکل نمی‌گیرد، هیچ توانایی‌ای ایجاد نمی‌شود که نتوان آن را در جای دیگری ظرف سه هفته تکرار کرد، و هیچ چیز باعث نمی‌شود که ترک آنجا مانند یک فقدان به نظر برسد. آیا رابطه‌ی منحصر به فردی در این زنجیره وجود دارد؟ ما هیچ‌وقت با این طرز فکر چیزی نساخته‌ایم، نه؟

شما نمی‌توانید با انگیزه‌های مالی یک باشو بسازید. مشوق‌ها مطمئناً می‌توانند افراد را جذب کنند، اما نمی‌توانند کاری کنند که مردم بخواهند بمانند. میل به ماندن باید از امکاناتی که یک مکان در درازمدت پرورش می‌دهد، ناشی شود. نیشیدا کیتارو از این به عنوان «منطق مکان» یاد می‌کند، که توصیف می‌کند چگونه میدان‌های رابطه‌ای، چیزهایی را که درون آنها پدیدار می‌شوند، شکل می‌دهند. صنعت کریپتو زمینه‌ای برای استخراج طراحی کرد و در نهایت با کمال تعجب متوجه شد که تنها استخراج متولد شده است.

برایان آرمسترانگ علناً اظهار داشت که برنامه Base اکنون بر تبدیل شدن به یک نسخه معاملاتی خودگردان از Coinbase متمرکز است.

رویای ایجاد انسجام اجتماعی و فراهم کردن امکان ایجاد هویت‌های ارزشمند برای کاربران در بستر بلاکچین که زمانی آرزویش را داشتیم، از بین رفته است. از داده‌ها، این یک تصمیم منطقی است، اما همچنین اذعان می‌کند که این دیدگاه هرگز واقعاً شکل نگرفته است. پایگاه (Base) یک مکان دارد؛ اکنون فقط بر خدمت‌رسانی به کاربران قبلی تمرکز دارد، زیرا این تمام چیزی است که می‌تواند ارائه دهد.

یک زنجیره، یک مسیر

پایه (Base) برجسته‌ترین نمونه‌ی کل مدل L2 است.

از ژوئن ۲۰۲۵، میزان استفاده از L2 های کوچک و متوسط ​​به طور کلی ۶۱ درصد کاهش یافته است. بیشتر زنجیره‌ها به جز سه زنجیره برتر، به زنجیره‌های زامبی تبدیل شده‌اند: آنقدر فعال که تعطیل نشوند، اما آنقدر ساکت که قابل توجه نباشند. نسبت فعالیت روزانه L2 به L1 از ۱۵ برابر در اواسط سال ۲۰۲۴ به ۱۰ تا ۱۱ برابر در حال حاضر کاهش یافته است. بیشتر L2 های جدید بلافاصله پس از پایان چرخه تشویقی، شاهد کاهش استفاده خود هستند. کل اکوسیستم L2 در حال خنک شدن است، نه فقط Base.

نقشه راه متمرکز بر جمع‌بندی، زمانی یک نظریه در مورد پذیرش کاربر بود: کاهش هزینه‌های مشارکت → هجوم کاربران → تشکیل اکوسیستم → رشد مرکب. بنیاد اتریوم امسال یک سند چشم‌انداز ۳۸ صفحه‌ای منتشر کرد که مسیر آینده اتریوم را ترسیم می‌کند. با این حال، فعالیت بزرگترین L2 به پایین‌ترین حد خود رسیده و از OP Stack خارج شده است، در حالی که دومین L2 بزرگ، رشد خود را متوقف کرده است.

کاهش هزینه‌های ورود به معنای ایجاد شرایط برای شکل‌گیری امور نیست. این صنعت مشکل «ورود» را حل کرد، اما ساده‌لوحانه فرض کرد که «حس تعلق» به دنبال آن ایجاد خواهد شد. این به طور خودکار ظاهر نمی‌شود زیرا حس تعلق، ویژگی‌ای نیست که بتوان آن را راه‌اندازی کرد.

فارکاستر نزدیک‌ترین محصول در دنیای کریپتو به ساخت باشو است. زیرا گروه خاصی از افراد، فرهنگ خاصی را در آن بنا نهادند: توسعه‌دهندگان کار خود را به اشتراک می‌گذارند، در مورد اتریوم بحث می‌کنند و طی ماه‌ها در مورد یکدیگر نظر می‌دهند. این کار زمان می‌برد و رقبا نمی‌توانند آن را با پاداش‌های بالاتر تکرار کنند. Friend.tech سعی کرد همین کار را با یک مکانیسم تشویقی انجام دهد، در عرض یک هفته به اوج رسید و در عرض یک ماه ناپدید شد. همین سازوکار باعث شکل گیری فرهنگ نشد. تفاوت در محصول نیست، بلکه در این است که آیا افراد به اندازه کافی می‌مانند تا چیزی واقعاً شکل بگیرد یا خیر.

چه چیزی می‌تواند افراد را حفظ کند؟

زنجیره‌هایی که کاربران را در طول زمستان حفظ می‌کنند، به مشوق‌های بهتر متکی نیستند.

آدرس‌های فعال روزانه آربیتروم در ژوئن ۲۰۲۴ به ۷۴۰،۰۰۰ رسید و اکنون به ۱۵۷،۰۰۰ رسیده است که آن هم ۷۹ درصد کاهش یافته است. هر دو زنجیره در حال کاهش هستند، اما منطق اساسی کاملاً متفاوت است.

کاربران Base برای معامله آنلاین می‌شوند و وقتی حجم معاملات کاهش می‌یابد، سایت را ترک می‌کنند. در مقابل، کاربران آربیتروم تحت تأثیر سطح کارمزد قرار نمی‌گیرند؛ همبستگی بین تعداد کاربران و درآمد حاصل از کارمزد تقریباً صفر است. بیس (Base) گردشگران را جذب می‌کند، در حالی که آربیتروم (Arbitrum) به نحوی کاربران را حفظ می‌کند.

هایپرلیکوئید می‌تواند پابرجا بماند زیرا تجربه معاملاتی آن منحصر به فرد است و جامعه آن هویتی را شکل داده است که در جای دیگری وجود ندارد. مشوق‌های ژتونی تقریباً بی‌ربط هستند؛ بخشی از آن بودن به بخشی از رفتار و هویت آنها تبدیل شده است. چیزها کاربران را شکل می‌دهند و کاربران نیز به نوبه خود، چیزها را شکل می‌دهند.

صنعت کریپتو هنوز در حال بهینه‌سازی «چگونگی جذب افراد» است، در حالی که سوال «چگونگی ایجاد موقعیت‌ها» تنها پس از فروپاشی داده‌ها به یاد می‌آید و هرگز در ابتدای طراحی زنجیره در نظر گرفته نشده است.

من معتقدم که بیس قوی‌ترین قابلیت توزیع را در تاریخ دارد و می‌توانست این مشکل را بهتر از هر زنجیره دیگری حل کند.

اکنون این یک برنامه تجاری است. این یک جهت‌گیری منطقی برای محصول است، اما در عین حال کاری است که بیش از ۴۰ محصول قبلاً انجام داده‌اند. یک اپلیکیشن معاملاتی نمی‌تواند باشو (basho) ایجاد کند؛ فقط می‌تواند مکالماتی را ایجاد کند: کاربران زمانی که نیازهای معاملاتی دارند وارد می‌شوند و پس از تکمیل آنها، آنجا را ترک می‌کنند.

برای اینکه واقعاً یک برنامه موفق شود، باید یک ارتباط مداوم برقرار شود. کاربران باید بین هر بازدید، رابطه‌ای برقرار کنند و بازدید بعدی را به عنوان یک بازگشت به جای صرفاً یک ورود، تلقی کنند.

تحول آرمسترانگ تا حد زیادی مبتنی بر درس‌هایی است که از داده‌های پایگاه آموخته شده است. لایه اجتماعی، اقتصاد خالق و هویت درون زنجیره‌ای - اینها باید پایگاه را از «مورد استفاده» به «قابل سکونت» تبدیل می‌کردند - همگی نیازمند صبر هستند و سیستم به صبر پاداش نمی‌دهد.

اکوسیستم اتریوم به Base نیاز دارد تا چیزی بیش از یک محل معامله باشد. پایه و اساس کل روایت L2 در زنجیره‌ای نهفته است که به زیرساختی تبدیل می‌شود که مردم زندگی خود را حول آن می‌سازند. اگر لایه دوم (L2) با قوی‌ترین قابلیت توزیع در تاریخ ارزهای دیجیتال، در نهایت به سریع‌تر بودن در کوین‌بیس بسنده کند، خود این روایت غیرقابل دفاع است.

نیشیدا کیتارو معتقد بود که عمیق‌ترین باشو جایی است که مرزهای بین خود و مکان شروع به از بین رفتن می‌کنند. شما نمی‌توانید «آنکه هستید» را از «جایی که شکل گرفته‌اید» کاملاً جدا کنید. این موضوع انتزاعی به نظر می‌رسد، اما اعمال آن در یک زنجیره عمومی به این معنی است: یک کاربر نمی‌تواند زندگی مالی خود را پس از ترک یک زنجیره خاص تصور کند؛ کل مجموعه ابزارهای یک توسعه‌دهنده مبتنی بر یک اکوسیستم خاص است؛ هویت آنها به سختی می‌تواند در جای دیگری وجود داشته باشد.

تا آنجا که من می‌دانم، چنین چیزهایی هرگز بر روی هیچ L2 ساخته نشده‌اند. حتی ممکن است ساخت و ساز تحت یک برنامه تشویقی امکان‌پذیر نباشد.

حتی اگر ۱۰۰ میلیون کاربر بالقوه داشته باشید، بدون چیزی که ارزش ماندن داشته باشد، در نهایت، هنوز خالی خواهد بود. بیس حالا این را می‌فهمد.